Giúp kế toán thực hiện đúng vai trò của mình theo chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp

Trong bối cảnh có nhiều vụ bê bối của các công ty, các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán được thiết lập ngày càng nghiêm ngặt hơn.

Trong năm tới, COME, một bộ chuẩn mực mới có hiệu lực sẽ giúp cho các kế toán viên chuyên nghiệp xử lý các sai phạm của khách hàng thực tế phát sinh hoặc bị hoài nghi. Đây chỉ là một trong nhiều bước tiến hoặc đề xuất được công bố trong những năm gần đây nhằm tăng cường hành vi đạo đức trong nghề nghiệp.

Bản sửa đổi những quy tắc về đạo đức nghề nghiệp quốc tế cho kế toán viên chuyên nghiệp làm rõ trách nhiệm của kế toán hành nghề và trong doanh nghiệp khi giải quyết những vấn đề không tuân thủ luật và quy định (NOCLAR) đã được phê duyệt tại cuộc họp Hội đồng chuẩn mực đạo đức quốc tế về kế toán (IESBA) hồi đầu năm nay. Những thay đổi dự kiến có hiệu lực từ ngày 15 tháng 7 năm 2017.

Các hướng dẫn mới ra đời khi có nhiều vụ bê bối của các công ty xảy ra gần đây như vụ bê bối liên quan đến gian lận về khí thải xe của Volkswagen cáo buộc về việc kiểm soát rửa tiền không thỏa đáng tại công ty tài chính như HSBC Holdings PLC và US Bancorp.

Các vấn đề được đề cập trong các phiên bản sửa đổi chủ yếu liên quan đến yêu cầu kiểm toán viên và giám đốc tài chính (CFOs) xem xét báo cáo, hoặc các ” tố giác sai phạm” về các hành vi không tuân thủ pháp luật cho các nhà chức trách. Chủ tịch ủy ban đạo đức viện kế toán công chứng Singapore (ISCA) Kwok Wui San, cho rằng các vấn đề rất phức tạp và có thể có liên quan đến trách nhiệm cá nhân.

Ông Kwok, người đồng thời cũng là Chủ phần hùn của PwC Singapore cho biết: “Những quy định bắt buộc kế toán có trách nhiệm với lợi ích của công chúng và cả các trách nhiệm đạo đức ngoài phạm vi công việc”. Ông dẫn chứng về khả năng kế toán phải báo cáo về khí đốt bất hợp pháp bị nghi ngờ là nguyên nhân gây mù hoặc các thử nghiệm khí thải xe giả tạo.

“Trong khi mọi người đang mong đợi để thực hiện các nghĩa vụ của một công dân tốt, phải chăng một công dân là kế toán thì hiển nhiên phải chịu trách nhiệm cao hơn đối với các vấn đề liên quan đến lợi ích công chúng?”

Tuy nhiên, ông lưu ý rằng những kỳ vọng của công chúng về những gì kiểm toán viên và các CFO nên làm khi họ gặp phải những hành vi bị nghi ngờ bất hợp pháp là đang thay đổi, và mọi người mong đợi kế toán làm được nhiều hơn so với vai trò là người đưa ra ý kiến về báo cáo tài chính.

Đối mặt với một câu hỏi hóc búa như vậy, cuộc tranh luận tập trung vào phạm vi trách nhiệm của một kế toán. Ông Kwok lập luận rằng thay vì họ phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi bị nghi ngờ là bất hợp pháp, các quy tắc nên yêu cầu chỉ xem xét những hành vi bất hợp pháp có ảnh hưởng trọng yếu đến lợi ích công chúng.

Một vấn đề khác cần được xem xét là làm thế nào để bảo vệ các kế toán viên – những người làm đúng và chỉ ra những người có hành vi bất hợp pháp. Trong khi những điều khoản bảo vệ việc “tố giác sai phạm” trong các luật ở Singapore – bao gồm luật tham nhũng, buôn bán ma túy và các tội phạm nghiêm trọng khác – không có luật nào đưa ra các biện pháp bảo vệ hợp pháp cho các cá nhân “tố giác sai phạm”, Bà Ong Bee Yen, giám đốc bộ phận đạo đức và tuân thủ của Deloitte Đông Nam Á cho biết.

Ví dụ, nếu một kiểm toán viên nghi ngờ rằng một công ty niêm yết không tuân thủ quy định về công bố thông tin của SGX mà có thể dẫn đến một kết quả bất lợi về giá cổ phiếu, kiểm toán viên phải có nghĩa vụ báo cáo về vấn đề này theo yêu cầu của NOCLAR. “Kiểm toán viên không được bất kỳ sự bảo vệ nào dành cho người “tố giác sai phạm” theo pháp luật ở Singapore”, bà Ong cho biết.

Các quy tắc đạo đức cũng đã được tăng cường nhằm thúc đẩy hành vi đạo đức của các kế toán viên chuyên nghiệp trong công ty (PAIBs). Chúng bao gồm các vấn đề như giải quyết các áp lực với cấp trên và những người khác tham gia vào các hành vi phi đạo đức hay bất hợp pháp, và chỉ ra trách nhiệm của PAIBs trong việc lập các báo cáo tài chính trình bày trung thực các giao dịch kinh tế.

Tuy nhiên, khả năng PAIBs chống lại áp lực từ các quản lý cấp cao là việc nói thì dễ, làm thì khó. Trong nhiều vụ bê bối tài chính, các kế toán viên trung thực đã phải giữ im lặng về hành vi của doanh nghiệp do áp lực từ các quản lý cấp cao.

“Kế toán cũng là con người. Họ dễ bị cám dỗ. Họ cũng dễ bị áp lực. Kế toán, như bất kỳ ai khác, có nghĩa vụ tài chính. Họ có gia đình để chăm sóc. Đây thực sự là một vấn đề nan giải khi phải quyết định giữa làm những điều đúng đắn, và cũng không mạo hiểm cho công việc, an toàn tài chính cho gia đình và an toàn cho bản thân. Điều này là một trong những thách thức lớn nhất mà một kế toán có thể phải đối mặt “, ông Kwok cho biết.

Sajjad Akhtar, giám đốc điều hành, Chủ phần hùn PKF-CAP Advisory nói thêm: “Cuối cùng, đó là vấn đề trung thực của con người có liên quan. Trong bối cảnh Singapore, môi trường xã hội, giáo dục và kinh doanh mà trong đó kế toán viên được trang bị đầy đủ sẽ có tác động đối với hành vi của họ và bất kỳ điều gì phi đạo đức đều khó nhận được sự khoan dung”

Để nâng cao tính độc lập của kiểm toán viên, cũng đã có đề xuất – được gọi là các quy định liên kết lâu dài – để kéo khoảng “thời gian chuyển tiếp” giữa Chủ phần hùn phụ trách soát xét chất lượng độc lập (EQCR) và khách hàng.

Một EQCR là một người độc lập với nhóm kiểm toán, có kinh nghiệm và thẩm quyền để đánh giá khách quan các xét đoán và kết luận của nhóm kiểm toán. Đối với các cuộc kiểm toán của các công ty niêm yết tại Singapore, EQCR phải luân chuyển sau 7 năm làm việc với 1 khách hàng. Các cá nhân không thể trở lại với cùng một khách hàng trong vai trò đó trong 2 năm.

“Các quy định liên kết lâu dài phản ánh một sự đánh đổi giữa việc bảo vệ tính độc lập và chất lượng kiểm toán. Kinh nghiệm kiểm toán ở một khách hàng cụ thể giúp Chủ phần hùn điều hành hoặc EQCR có được một sự hiểu biết sâu về môi trường kinh doanh và rủi ro tiềm ẩn của doanh nghiệp”, ông Akhtar nói.

“Tuy nhiên, điều này phải được cân bằng với rủi ro của các Chủ phần hùn quá quen thuộc với các vấn đề kiểm toán hoặc cấp quản lý của khách hàng, và do đó có lẽ trở nên tự mãn trong việc áp dụng sự nghiêm khắc thích hợp để xem xét các vấn đề,” ông nói thêm.

Một số người đã đặt câu hỏi về tính hiệu quả của các yêu cầu luân chuyển hiện tại như một cá nhân có thể là một EQCR đến 14 năm trong tổng cộng 16 năm liên tiếp tham gia, giả sử rằng EQCR quay trở lại điều hành sau thời gian luân chuyển được hoàn thành .

“Mục đích của luân chuyển là để tạo sự khách quan, cái nhìn mới mẻ về vấn đề cần giải trình cho các xét đoán và kết luận của nhóm kiểm toán”, bà Ong nói. Các nhà phê bình đang hướng tới việc kéo dài thời gian chuyển tiếp thành 5 năm thay vì 2 năm như hiện nay cho rằng điều này có khả năng có thể dẫn đến chất lượng kiểm toán thấp hơn.

Tuy nhiên, bà Ong tin rằng các điều kiện cần thiết của một Chủ phần hùn EQCR sẽ làm giảm bớt một số lo ngại liên quan đến việc chất lượng kiểm toán bị giảm sút phát sinh từ luân chuyển.

“Duy trì chất lượng kiểm toán đòi hỏi phải có, trong số các yếu tố khác, partner cần phải có năng lực, kiến thức và kinh nghiệm điều hành trong vai trò partner điều hành hoặc vai trò là một EQCR. Để đảm bảo nhân lực có trình độ chuyên môn cần thiết cho một cuộc kiểm toán, các công ty có thể thiết lập các quy trình kiểm soát nội bộ để đảm bảo rằng sự luân chuyển của EQCR không xảy ra cùng một thời điểm với các Chủ phần hùn điều hành cuộc kiểm toán”.

“Kéo dài thời gian chuyển tiếp làm tăng tính độc lập, khách quan và tăng cường lòng tin đối với các báo cáo của kiểm toán viên”, bà Ong Bee Yen, giám đốc bộ phận đạo đức và tuân thủ của Deloitte Đông Nam Á nói.

Trích nguồn: [LBH & TKL dịch từ nguồn viewer.factiva.com]
http://www.vacpa.org.vn/Page/Detail.aspx?newid=5357

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s